75 jaar Vrijheid na de Tweede Wereldoorlog: Ontdek het verleden, begrijp het heden

Zo’n dertig WO2 musea en herinneringscentra in Nederland hebben op initiatief van de Stichting Musea- en Herinneringscentra ’40-’45 (SMH) en de Stichting Liberation Route Europe (SLRE) de krachten gebundeld in een gezamenlijke informatiecampagne. Met korte, inspirerende filmpjes op social media, een grote reeks radiocommercials op de landelijke (NPO STER & Cultuur) en regionale zenders (13 publieke en QMusic Limburg) en een infomercial met NS op de digitale schermen in de treinen en op de grotere stations informeren zij de hele maand september een breed publiek over hun bijzondere aanbod dit najaar. Alle informatie leidt naar de campagne website www.wo2musea.nl.

Het is deze periode precies 75 jaar geleden dat er wereldwijd een einde kwam aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. Het is voor veel musea ook een uitgelezen moment om de exposities die dit voorjaar niet konden worden getoond, nu alsnog aan het publiek te kunnen aanbieden. Als coördinerend bewindspersoon voor ’75 Jaar Vrijheid’ onderstreept staatssecretaris Paul Blokhuis van VWS daarvan het belang: “Musea en herinneringscentra zijn enorm belangrijk om de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in leven te houden. Vooral nu er 75 jaar na het einde van deze donkere periode steeds minder ooggetuigen zijn die de verhalen kunnen vertellen. Het is mooi om te zien dat de musea en herinneringscentra na de sluiting vanwege het coronavirus weer volop in bedrijf zijn en, uiteraard op een veilige manier, mensen weer kunnen ontvangen. Ik heb veel bewondering voor dit initiatief waarmee ze hun bijzondere verhalen onder de aandacht brengen van een groot publiek.”

Nieuwe exposities
Sinds juni hebben de musea en herinneringscentra hun deuren weer voorzichtig en geheel Corona-proof voor het publiek geopend. Dat betekent dat er ook weer ruimte komt voor nieuwe exposities.  Zo opent het Verzetsmuseum Amsterdam medio september de nationale tentoonstelling “De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s”. De rol van Wageningen en Hotel De Wereld op 5 mei 1945 is te zien in de volledig vernieuwende permanente expositie van Museum De Casteelse Poort. En ook overzee heeft Nederland een belangrijke geschiedenis met de Tweede Wereldoorlog. Maak er kennis mee in de expositie “Depokkers. Een koloniaal verhaal ontrafeld” van het Indisch Herinneringscentrum, te zien vanaf 5 september in Museum Sophiahof in Den Haag. In deze tentoonstelling worden uitgebreid de gevolgen van de oorlog belicht van de Bersiap periode, de dekolonisatie en migratie van Indische Nederlanders.

Museale metamorfose
Het najaar is zeker ook een prima moment om met eigen ogen te zien hoe er door verschillende WO2 musea het afgelopen jaar stevig is geïnvesteerd in de vernieuwing van hun presentaties. Het Airborne Museum, het Vrijheidsmuseum, Het Memory Museum, Het Bevrijdingsmuseum Zeeland, Nationaal Monument Kamp Vught, Museum Sophiahof, het Maczek Memorial, het Informatiecentrum Canadese Begraafplaats Holten, Herinneringscentrum Apeldoornsche Bosch, het Nationaal Monument Oranjehotel, ze hebben alle met elkaar gemeen dat ze een metamorfose hebben ondergaan. Het Nationaal Ereveld in Loenen en de Duitse oorlogsbegraafplaats in Ysselstein realiseren dit najaar ieder een volledig nieuw herdenkings- en educatiecentrum. En met de eerste fietsbrug, wereldwijd, door een museum zorgt Oorlogsmuseum Overloon zelfs voor een wereldprimeur.

Vele verhalen te vertellen
De WO2 musea, herinnerings- en infocentra in Nederland vertellen samen het grote verhaal van oorlog, vrede en vrijheid. Niet één verhaal, maar vele honderden zijn er te vertellen. Al deze gebeurtenissen komen pas echt tot leven bij een bezoek aan een van de musea en herinneringscentra. Dat kan op eigen gelegenheid, maar natuurlijk ook in groeps- of schoolverband. De musea hebben speciaal daarvoor educatieve programma’s voor het basis-, voortgezet- en MBO-onderwijs samengesteld. Binnen deze programma’s staat in gesprek gaan met leerlingen en studenten centraal en wordt het kritisch nadenken gestimuleerd. Docenten die hierover meer willen weten kunnen terecht op www.lerenvanwo2.nl. De digitale lespakketten en hulpmiddelen op deze website worden in aanvulling op de publiekscampagne in september ook gericht onder de aandacht van het onderwijsveld gebracht.